هرگز این شروط را در ازدواج انتخاب نکنید

همان گونه که امکان دارد زوجین شروط صحیحی را ضمن عقد ازدواج انتخاب کنند تا طرف مقابل در صورت توافق به آن پایبند باشد، ممکن است شروط ضمن عقد نکاح به دلایلی باطل باشد. در این مطلب از مجله دلتا به موضوع شروط باطل در ازدواج می پردازیم.

شروطی که باطل است ولی عقد ازدواج را باطل نمی کند

برخی از شروط ضمن عقدی که زن و مرد در عقد نکاح درج می کنند، خودشان باطل هستند ولی باطل کننده عقد نکاح نیستند. شروطی که باطل بوده ولی به صحت عقد نکاح لطمه ای وارد نمی سازند در قانون مدنی ذکر شده اند. بر اساس ماده ۲۳۲قانون مدنی این شروط باطل عقد ازدواج را می توان به سه دسته تقسیم کرده و مورد بررسی قرار داد که عبارتند از:

• شرطی که انجام آن غیر مقدور باشد: مثلا اگر ضمن عقد نکاح شرط شود که شوهر، مرده ای را زنده کند یا یک زبان خارجی را ظرف یک روز به طور کامل فرا گیرد. این شرط غیر مقدور باطل است ولی عقد نکاح را باطل نمی کند.
• شرطی که در آن نفع و فایده ای نباشد: مثلا شرط شود که یکی از زوجین فاصله بین دو استان را با پای پیاده طی کند. دراین صورت نیز شرط باطل است ولی عقد نکاح صحیح است و شرط بدون نفع، به صحت عقد نکاح خللی وارد نمی سازد.
• شرطی که نامشروع باشد: مثل اینکه زن با شوهر خود شرط کند که کاملا در معاشرت های خود آزاد بوده یا اینکه ریاست خانواده با زن باشد، به دلیل اینکه این شروط مخالف شرع و قانون مدنی هستند می توان قایل به این مطلب شد که شروط مذکور نامشروع بوده و باطل هستند. لکن به صحت عقد نکاح و ازدواج لطمه ای وارد نمی کنند.

شروطی که باعث باطل شدن عقد ازدواج می شوند

علاوه بر شروطی که ذکر شدند، برخی از شروط باطل ضمن عقد نکاح هستند که به صحت عقد نکاح خلل وارد می کنند و سبب بطلان عقد نکاح خواهند شد. طبق ماده ۲۳۳قانون مدنی شروطی که باطل و مبطل عقد نکاح هستند شروطی هستند که مخالف مقتضای عقد نکاح باشند. ( برخلاف هدف عقد ازدواج هستند)

به طور کلی شرط خلاف مقتضای عقد نکاح یعنی شرطی که با آنچه ذات و طبیعت عقد نکاح اقتضا می کند مخالفت داشته باشد. به عنوان مثال درصورتی که در عقد ازدواج شرط شود که زن یا شوهر وظایف زوجیت خود را در مقابل یکدیگر انجام نداده و تمکین خاص یا رابطه زوجیت میان آن ها پدید نیاید، چنین شرطی به دلیل اینکه خلاف مقتضای ذات عقد نکاح است، علاوه بر اینکه خود شرط باطل است باطل کننده عقد نکاح نیز هست و سبب بطلان عقد نکاح خواهد شد.

پیشنهاد مطالعه: برای آشنایی با نکات حقوقی مطلب آیا زن ناشزه می تواند درخواست طلاق کند؟ را مطالعه کنید.